Een Colles fractuur is de meest voorkomende polsbreuk en ontstaat bijna altijd door een val op de uitgestrekte hand. Je herkent hem aan pijn, zwelling en soms een zichtbare vervorming van de pols. In dit artikel lees je wat een Colles fractuur precies is, hoe de behandeling eruitziet en wat fysiotherapie voor jou kan betekenen tijdens het herstel.
Wat is een Colles fractuur?
Een Colles fractuur is een breuk in het spaakbeen (de radius) vlak boven het polsgewricht. Het gebroken botfragment verplaatst zich naar de achterkant van de hand, de handrug. Dit geeft de pols soms een kenmerkende ‘vork-deformiteit’: de pols staat zichtbaar scheef. De breuk is vernoemd naar de Ierse chirurg Abraham Colles, die hem in 1814 als eerste beschreef.
Een Colles fractuur is een distale radiusfractuur en komt in 89% van alle polsfracturen voor. Het is daarmee de meest voorkomende polsbreuk die op de spoedeisende hulp wordt gezien. In 2026 blijft dit een van de meest behandelde blessures binnen de fysiotherapie en orthopedische zorg.
Hoe ontstaat een Colles fractuur?
Val op de uitgestrekte hand (FOOSH)
De meest voorkomende oorzaak is een val waarbij je instinctief je hand uitsteekt om de klap op te vangen. Dit heet in het Engels een FOOSH: fall on outstretched hand. De kracht die dan op het spaakbeen terechtkomt, is groot genoeg om het bot te breken. Denk aan struikelen op straat, een val van de fiets of een misstap op de trap.
Bij jongere mensen gaat het vaak om hoogenergetisch trauma: sporten, verkeersongevallen of een harde val. Bij ouderen is een eenvoudige val van stahoogte al voldoende om de pols te breken, zeker als de botdichtheid laag is.
Risicofactoren: osteoporose en leeftijd
Osteoporose is een belangrijke risicofactor voor een Colles fractuur. Botontkalking maakt botten zwakker en breekbaarder, wat het risico op een breuk bij een relatief kleine val sterk vergroot. Dit verklaart waarom de Colles fractuur veel vaker voorkomt bij vrouwen boven de 60 jaar: de incidentie bij mensen ouder dan 65 jaar ligt op bijna 20%.
Jongere kinderen rond de puberteit lopen ook een verhoogd risico, omdat de botmineralisatie in die periode relatief laag is. In de leeftijdsgroep van 19 tot 49 jaar is een Colles fractuur het minst vaak te zien.
Wil je meer lezen over fysiotherapie voor ouderen? Bekijk dan ons artikel over geriatrische fysiotherapie.
Welke symptomen horen bij een Colles fractuur?
De symptomen van een Colles fractuur zijn in de meeste gevallen direct duidelijk na de val. De meest voorkomende klachten zijn:
- Hevige pijn in de pols, direct na het trauma
- Zwelling rond het polsgewricht en de hand
- Gevoeligheid bij aanraking of druk op de pols
- Beperkte of onmogelijke beweging van de pols en vingers
- Zichtbare vervorming van de pols (vork-deformiteit) bij een verplaatste breuk
- Soms blauw of paars verkleuren door bloeduitstorting
Vermoed jij of iemand in je omgeving een gebroken pols? Ga altijd naar de spoedeisende hulp of je huisarts. Een röntgenfoto bevestigt de diagnose en bepaalt de ernst van de breuk.
Colles fractuur, Smith fractuur of Barton fractuur?
Niet elke polsbreuk is een Colles fractuur. Er zijn drie veelbesproken typen polsfracturen die van elkaar verschillen in mechanisme en richting van de breuk.
| Fractuurtype | Mechanisme | Richting | Frequentie |
| Colles fractuur | Val op uitgestrekte hand (FOOSH) | Dorsaal (handrug) | Meest voorkomend (89%) |
| Smith fractuur | Val op gebogen pols | Ventraal (handpalm) | Zelden |
| Barton fractuur | Hoge energie, intra-articulair | Dorsaal of ventraal | Zeldzaam |
De Smith fractuur wordt ook wel de ‘omgekeerde Colles’ genoemd: het botfragment wijkt naar voren (richting handpalm). Dit gebeurt bij een val op een gebogen pols. De Barton fractuur is zeldzamer en betreft een breuk die doorloopt in het gewrichtsoppervlak (intra-articulair).
Behandeling van een Colles fractuur
De behandeling van een Colles fractuur hangt af van de ernst van de breuk en de mate van verplaatsing van de botfragmenten. De arts bekijkt op de röntgenfoto of een conservatieve of operatieve aanpak het meest geschikt is.
Conservatieve behandeling: gips of brace
Bij een niet of weinig verplaatste breuk is gips of een brace voldoende. De pols wordt zes weken geïmmobiliseerd, zodat het bot in de juiste stand kan herstellen. Soms repositioneert de arts eerst het bot (gesloten repositie) voordat het gips wordt aangelegd. Dit heet een repositie.
Tijdens de gipsperiode zijn vingerbeweging en schouderbeweging belangrijk om stijfheid elders te voorkomen. De fysiotherapeut of handtherapeut kan hierin begeleiden.
Operatieve behandeling
Bij ernstigere of sterk verplaatste breuken is een operatie nodig. De botfragmenten worden dan vastgezet met platen, schroeven of pinnen. Na de operatie volgt alsnog een periode van immobilisatie, waarna de revalidatie start.
Wil je meer weten over het revalidatietraject na een ingreep? Lees dan ons artikel over fysiotherapie na een operatie.
Fysiotherapie bij een Colles fractuur
Fysiotherapie is niet standaard nodig na een Colles fractuur. Heeft de patiënt goede begeleiding vanuit het ziekenhuis en verloopt het herstel zoals verwacht, dan kan revalidatie ook zelfstandig. Fysiotherapie is wél zinvol als het herstel achterloopt, de beweeglijkheid of kracht onvoldoende terugkomt, of als er complicaties optreden.
De officiële richtlijn voor distale radiusfracturen beschrijft dit uitgebreid: zie de richtlijn fysiotherapie bij distale radiusfractuur via de Richtlijnendatabase.
De revalidatie verloopt in twee hoofdfases:
Fase 1: mobiliteit herstellen
Direct na het verwijderen van het gips is de pols stijf en zwak. De eerste fase richt zich op het terugkrijgen van de bewegingsuitslag. De fysiotherapeut werkt met passieve en actieve mobilisaties van het polsgewricht, de vingers en de onderarm (pro- en supinatie). Zwelling verminderen staat ook centraal: dit kan via oefeningen, koelen of oedeemtherapie.
Typische oefeningen in fase 1 zijn:
- Polsflexie en -extensie: de pols voorzichtig op en neer bewegen, op geleide van de pijn
- Pro- en supinatie: de onderarm draaien (handpalm omhoog en omlaag)
- Vinger- en duimoefeningen om de handvaardigheid terug te brengen
- Schouder- en elleboogbewegingen om stijfheid in de rest van de arm te voorkomen
Fase 2: kracht en belastbaarheid opbouwen
Als de beweeglijkheid voldoende is hersteld, verschuift de focus naar krachtherstel. De pols- en handspieren worden progressief belast. Dit begint licht (knijpen in een bal, kleine gewichtjes) en bouwt op naar functionele activiteiten zoals dragen, duwen en trekken.
De meeste functionele verbeteringen zijn zichtbaar binnen zes maanden na de breuk. Daarna nemen de vorderingen nog maar langzaam toe. Dit maakt vroeg starten met goede begeleiding extra waardevol.
Mogelijke complicaties
Complicaties na een Colles fractuur zijn niet zeldzaam. Het is goed om ze te kennen, zodat je ze tijdig herkent.
- Malunion: het bot geneest in een verkeerde stand, wat invloed heeft op de functie van het polsgewricht
- Artrose: door verandering van de gewrichtsstand kan het gewrichtsoppervlak op langere termijn slijten
- TFCC-letsel: de distale radiusfractuur kan samengaan met schade aan de driehoekige kraakbeenstructuur in de pols, met pijn aan de pinkzijde en klikken als gevolg
- Complex Regionaal Pijnsyndroom (CRPS): een pijnstoornis die bij 25 tot 37% van de patiënten optreedt na een distale radiusfractuur en het herstel sterk kan vertragen. Het gebruik van vitamine C na de fractuur verlaagt dit risico.
Prognose: hoe lang duurt herstel?
De prognose van een Colles fractuur is over het algemeen goed. De meeste mensen herstellen volledig, al hangt de uitkomst af van de ernst van de breuk, de leeftijd en de aanwezigheid van complicaties.
Na het verwijderen van het gips duurt het gemiddeld zes maanden voor de meeste functie terugkomt. Kracht en fijne motoriek kunnen iets langer op zich laten wachten. Tussen zes maanden en vier jaar na de breuk zijn er nog kleine verbeteringen mogelijk, maar het grootste deel van het herstel vindt in de eerste maanden plaats. Vroeg starten met gerichte oefeningen maakt een duidelijk verschil.
Een Colles fractuur is vervelend, maar met de juiste aanpak herstel je in de meeste gevallen goed. Of je nu bezig bent met je eerste voorzichtige polsbewegingen of al in de kracht-opbouwfase zit: neem de tijd en luister naar je lichaam. Heb je vragen over jouw herstel of wil je weten of fysiotherapie iets voor jou is? Bespreek dit met je behandelend arts of fysiotherapeut.
Veelgestelde vragen over de Colles fractuur
Een Colles fractuur ontstaat bij een val op een uitgestrekte hand: het botfragment wijkt naar de handrug. Een Smith fractuur is het tegenovergestelde: de pols klapt voorover en het botfragment verschuift richting de handpalm. De Colles fractuur is veruit de meest voorkomende van de twee.
Bij een Colles fractuur draag je doorgaans vier tot zes weken gips. De exacte duur hangt af van de ernst van de breuk en hoe goed het bot herstelt. Jouw arts bepaalt op basis van röntgenbeelden wanneer het gips verwijderd kan worden.
Fysiotherapie is niet voor iedereen met een Colles fractuur nodig. De richtlijn adviseert fysiotherapie te overwegen als de beweeglijkheid of kracht onvoldoende terugkomt na het verwijderen van het gips, of als er risicofactoren zijn voor een vertraagd herstel. Bij complicaties zoals CRPS is fysiotherapie vrijwel altijd onderdeel van de behandeling.
De meest voorkomende complicaties zijn: malunion (bot geneest in verkeerde stand), artrose op langere termijn, TFCC-letsel (kraakbeenproblematiek in de pols) en het Complex Regionaal Pijnsyndroom (CRPS). CRPS treedt op bij een kwart tot een derde van de patiënten na een distale radiusfractuur en vraagt om een aparte behandelaanpak.
Het grootste deel van het herstel vindt plaats in de eerste zes maanden na de breuk. De meeste functionele verbeteringen zijn in die periode zichtbaar. Daarna kunnen er nog kleine vorderingen optreden tot circa vier jaar na de breuk. De ernst van de fractuur, de leeftijd en aanwezige complicaties bepalen mede hoe lang het herstel duurt.
Fysiotherapieblog.nl is geen medisch specialist en niet gelinkt aan een erkende fysiotherapeut. De informatie op deze website is gebaseerd op eigen ervaringen. Heb je vragen? Overleg dan met je eigen fysiotherapeut of huisarts. Aan de informatie op de website kunnen geen rechten worden ontleend.
